Przewielebni w Chrystusie Ojcowie, Czcigodni Mnisi i Mniszki, Drodzy Bracia i Siostry!
Oto ponownie wkraczamy w błogosławiony czas Wielkiego Postu – Świętej Czterdziesiątnicy, czasu pokajania, modlitwy i duchowej odnowy. Cerkiew nazywa ten okres „Wiosną duchową”, ponieważ serce człowieka, ogrzane łaską Bożą, odradza się do nowego życia w Chrystusie. Nie jest to zwykły fragment roku liturgicznego, lecz święta droga, na której Pan prowadzi nas od ciemności grzechu ku światłu swojej Paschy.
Żyjemy w świecie pełnym niepokoju: wojny i konflikty, kryzysy społeczne i moralne, niepewność jutra, podziały w rodzinach i społeczeństwach, lęk o dzieci i o przyszłe pokolenia. Wielu z nas jest zmęczonych hałasem informacji, krzykiem mediów, sporami, które wdzierają się do naszych domów, do serc, a nieraz dotykają także naszego życia cerkiewnego. Zamiast słuchać cichego głosu Ewangelii, łatwo dajemy się porwać emocjom, osądzaniu i gniewowi. A przecież Cerkiew, będąc Ciałem Chrystusa, żyje innym życiem – życiem Ducha Świętego. „Królestwo moje nie jest z tego świata” (J 18,36), mówi nam Zbawiciel, dlatego również nasze serca nie mogą na zawsze wiązać się z lękiem i zgiełkiem tego wieku.
Święta Czterdziesiątnica jest odpowiedzią Boga na niepokój naszych czasów. Jest to święty czas, w którym Pan łagodnie wzywa każdego z nas: „Synu mój, daj mi swoje serce” (por. Prz 23,26). Post, modlitwa i jałmużna nie są ciężarem, lecz lekarstwem, drogą do prawdziwej wolności. Jak naucza św. Izaak Syryjczyk, większy jest ten, kto poznał głębię swoich grzechów i szczerze nad nimi zapłakał, niż ten, kto czyni wielkie dzieła widziane przez ludzi. Pokajanie nie jest rozpaczą ani czarnym patrzeniem na siebie, ale powrotem do domu Ojca. Przypowieść o synu marnotrawnym, którą słyszeliśmy w jedną z niedziel przygotowawczych, ukazuje drogę każdego z nas (por. Łk 15). Niezależnie od tego, jak daleko odeszliśmy, Ojciec zawsze czeka i pierwszy wychodzi nam na spotkanie. Wielki Post jest czasem, kiedy możemy w prawdzie powiedzieć Bogu: „Zgrzeszyłem”, i usłyszeć w odpowiedzi słowa, które usłyszał Zacheusz: „Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu” (por. Łk 19,9).
Św. Jan Złotousty przypomina, że prawdziwy post polega nie tylko na wstrzemięźliwości od pokarmów, ale przede wszystkim na odwróceniu się od zła: od gniewu, osądzania bliźnich, próżnych słów i zgubnych nawyków. Post cielesny ma prowadzić do postu serca. W naszych czasach oznacza to często ograniczenie bezużytecznego korzystania z telefonu, internetu, mediów, które kradną nasz czas i uwagę, abyśmy mogli więcej czasu poświęcić na modlitwę, czytanie Pisma Świętego, ciszę przed Bogiem i spotkanie z drugim człowiekiem.
Nabożeństwa wielkopostne – Wielkie Powieczerie z Wielkim Kanonem św. Andrzeja z Krety, Liturgie Uprzednio Poświęconych Darów – są dla nas szkołą pokory i skruchy. Święta Cerkiew jako troskliwa Matka prowadzi nas krok po kroku, abyśmy weszli w tajemnicę Paschy Chrystusa: Jego zwycięstwa nad śmiercią i grzechem. Tylko ten, kto wraz z Chrystusem wchodzi na drogę Krzyża, może prawdziwie uczestniczyć w radości Jego Zmartwychwstania.
W świecie, który coraz częściej opiera się na rywalizacji, agresji i lęku, chrześcijanin jest powołany, by być światłem łagodności i miłosierdzia. Św. Serafin z Sarowa uczy: „Zyskaj ducha pokoju, a tysiące wokół ciebie znajdą zbawienie”. Gdy w naszych sercach zapanuje pokój Chrystusowy, wtedy wojny i niepokoje tego świata, choć bolesne i tragiczne, nie zniszczą w nas nadziei. Naszym orężem nie jest nienawiść, lecz modlitwa, post i miłość do każdego człowieka – także do tego, który myśli inaczej, który nas rani czy prześladuje (por. Mt 5,44).
Przewielebni Ojcowie, Drodzy Bracia i Siostry!
Zachęcam was, by tegoroczny Wielki Post stał się dla każdego z nas czasem odnowienia pierwszej miłości do Chrystusa. Niech każda rodzina stanie się „małą cerkwią”: niech w naszych domach częściej rozbrzmiewa wspólna modlitwa, czytanie Ewangelii, spokojna rozmowa o wierze, a rzadziej – krzyk, oskarżenia i bezowocne spory. Proszę Was, abyście w miarę możliwości częściej uczestniczyli w wielkopostnych nabożeństwach, przystępując do spowiedzi i Eucharystii – źródła naszego życia i jedności w Ciele Chrystusa. Nie pozwólmy, aby wydarzenia tego świata rozdzielały nas przy jednym Kielichu.
Życzę wszystkim siły i wytrwałości w duchowych zmaganiach Świętej Czterdziesiątnicy. Niech ten błogosławiony okres stanie się dla nas czasem prawdziwego pojednania z Bogiem i między sobą, czasem odnowienia naszej wiary, nadziei i miłości. Niech Zmartwychwstały Chrystus, którego Paschę będziemy świętować, obdarzy nas pokojem, który przewyższa wszelki rozum (por. Flp 4,7), i umocni nas, abyśmy pozostali wierni Świętej Prawosławnej Cerkwi do końca naszego ziemskiego pielgrzymowania.
Zgodnie z tradycją naszej Świętej Cerkwi, u progu Wielkiego Postu pragnę prosić was wszystkich, w imieniu swoim oraz duchowieństwa naszej Diecezji, o wybaczenie wszelkich win. Jeśli ktokolwiek z Was poczuł się urażony naszymi słowami, czynami lub zaniedbaniami, proszę – wybaczcie nam, grzesznym
Prostitie nas griesznych!
Niech Bóg wybaczy nam wszystkim!
Z miłości Bożej pokorny,
+ Atanazy
Biskup Łódzki i Poznański
Łódź, Niedziela Przebaczenia Win – 22 lutego 2026 roku
